و الله تعالى يعلم . و امّا حديث ضعيفه [ كذا ] كه حضرت صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند ، مؤكَّد به قسم ساختند ، ظاهر آن جمع چنين بوده‌اند ، چنان كه اكثر عوام صورتهاى خوش در نظر مىآورند ، خصوصاً هرگاه شهوت بر ايشان غالب باشد . و بسيار حق تعالى را به صورت مقبول تصوّر مىكنند ، و العياذ بالله كافرند اگر اعتقاد جسميّت ، به خداوند خود دارند . پس حضرت فرمودند كه : بيهوشى كمال نيست . لهذا حق تعالى به نحوى ديگر وصف فرموده است و آن رقت و شكستگى و گريه و خوف و زارى است . چنان كه در قرآن مجيد فرموده است كه : « مؤمنان نيستند مگر جمعى كه چون ذكر الهى به قولى ساز كرده مىشود ، دلهاى ايشان از خشيت الهى مضطرب مىشود . « 1 » و چون مضطرب شد ، اگر آدمى مىخواهد كه آن بى تابى زايل شود ، اگر گريه مىكند فرو مىنشيند ، و اگر دفعش به گريه نكند ، بسيار كه صعقه از ايشان صادر مىشود كه مىميرند ، چنان كه بسيار شده است . و در اخبار معتبره وارد شده است كه : « قرآن به لحن و صوت عرب بخوانند » و حضرت سيد المرسلين صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند كه : « بسيار است كه عجم قرآن را به لحن عجم مىخواند ، و ملائكه آن را به لحن عرب بالا مىبرند » . و اين نيز از تفضّل الهى است . .

--> « 1 » سورهء انفال ( 8 ) : 2